Cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc tiếp tục leo thang ngày 23-8 khi hai nước tiến hành các biện pháp trừng phạt, đánh thuế 25% đối với số hàng hóa trị giá 16 tỷ USD của đối phương, trong khi các cuộc đàm phán ở Washington giữa quan chức cấp trung của hai nước không đạt được kết quả nào.
ảnh minh họa
Hiện vẫn chưa rõ liệu những hành động gần đây nhất của Washington liệu có làm thay đổi một cách cơ bản các chính sách của Bắc Kinh hay không, hay chỉ đơn thuần khiến mối quan hệ song phương ngày một tồi tệ hơn.
Liên tục “ăn miếng trả miếng”
Từ đầu tháng 7-2018, hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đã liên tục “ăn miếng trả miếng” bằng các khoản thuế áp vào số hàng hóa lên tới 100 tỷ USD, và dự kiến con số này sắp tới sẽ còn tăng cao hơn nữa, đẩy đà tăng trưởng của kinh tế toàn cầu đứng trước nhiều nguy cơ.
Bộ Thương mại Trung Quốc cho rằng Washington vẫn cố chấp khi áp đặt những loại thuế mới nhất, đồng thời nhấn mạnh: “Trung Quốc kiên quyết phản đối hành động này, và sẽ tiếp tục thực hiện các biện pháp đối phó cần thiết.”
Trong một tuyên bố, Bộ Thương mại Trung Quốc còn cho biết đã đệ đơn lên Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) để khiếu nại các loại thuế mà Mỹ vừa áp đặt.
Nhiều quan chức trong chính quyền Trump không đồng quan điểm về cách thúc ép Bắc Kinh, song Nhà Trắng cho rằng họ đang thắng trong cuộc chiến giữa lúc nền kinh tế Trung Quốc có dấu hiệu chững lại và thị trường chứng khoán nước này sụt giảm.
Phát biểu trên kênh CNBC ngày 22-8 tại một cơ sở chế biến nhôm ở Hawesville, bang Kentucky, nơi đang tái khởi động dây chuyền sản xuất bị ngưng trệ vì thuế nhôm do Tổng thống Mỹ Donald Trump đề ra.
Bộ trưởng Thương mại Mỹ Wilbur Ross nói: “Họ sẽ không chịu thua một cách dễ dàng. Dĩ nhiên, họ sẽ trả đũa đôi chút, nhưng cuối cùng, chúng ta có nhiều ‘đạn’ hơn họ. Họ biết điều đó. Nền kinh tế của chúng ta mạnh hơn nhiều so với Trung Quốc, họ cũng biết điều đó.”
Các chuyên gia kinh tế ước lượng rằng cứ mỗi 100 tỷ USD hàng nhập khẩu bị đánh thuế sẽ khiến thương mại toàn cầu sụt giảm khoảng 0,5%.
Các chuyên gia cho rằng tác động trực tiếp đến tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc vào năm 2018 là sẽ là khoảng 0,1-0,3%, ít hơn của Mỹ, nhưng tác động sẽ lớn hơn trong năm 2019 và đi kèm với những thiệt hại liên đới đối với các quốc gia và Cty khác liên kết với các hệ thống cung cấp hàng Trung Quốc trên toàn cầu.
Mức thuế mới của Washington được áp dụng cho 279 danh mục sản phẩm Trung Quốc, gồm chất bán dẫn, nhựa, hóa chất và thiết bị đường sắt. Danh sách 333 danh mục sản phẩm của Mỹ bị Trung Quốc đánh thuế gồm: than, phế liệu đồng, nhiên liệu, các sản phẩm thép, thiết bị y tế và xe buýt.
Đợt thuế mới có hiệu lực vào lúc đang diễn ra các cuộc đàm phán trong hai ngày (22 và 23-8) với sự tham gia của các quan chức cấp trung hai nước.
Đây là cuộc đàm phán chính thức đầu tiên kể từ khi Bộ trưởng Wilbur Ross gặp cố vấn kinh tế Trung Quốc Lưu Hạc ở Bắc Kinh hồi tháng 6.
Các doanh nghiệp vốn hy vọng cuộc họp này có thể là khởi đầu của các cuộc đàm phán nghiêm túc về những thay đổi chính sách kinh tế và thương mại của Trung Quốc mà Tổng thống Trump đòi hỏi.
Tuy nhiên, trong một cuộc trả lời phỏng vấn hãng tin Reuters ngày 20-8, Tổng thống Trump nói ông không “hy vọng nhiều” vào các cuộc đàm phán do Thứ trưởng Tài chính Mỹ David Malpass và Thứ trưởng Thương mại Trung Quốc Vương Thụ Văn dẫn đầu. Trên thực tế, vòng đàm phán này đã kết thúc mà không đạt được bất kỳ đột phá nào.
Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung khiến cả hai bên đều bị ảnh hưởng. (Ảnh tư liệu)
Trung Quốc đối mặt khó khăn
Đường lối cứng rắn của Tổng thống Mỹ khiến Bắc Kinh lo lắng, dẫn đến những lời chỉ trích hiếm hoi ở các cấp cao nhất của Trung Quốc về cách xử lý tranh chấp thương mại. Bắc Kinh bác bỏ cáo buộc của Mỹ, cho rằng Trung Quốc đã ép Mỹ chuyển giao công nghệ “một cách có hệ thống và không công bằng,” đồng thời khẳng định Trung Quốc luôn tuân thủ tất cả các quy định của WTO.
Về các diễn biến mới trong cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung, một bài viết trên tờ Le Monde (Pháp) có dòng tít: “Trung Quốc ở thế thủ trước Mỹ.” Tờ báo bình luận: “Chiến tranh thương mại do Mỹ phát động, thất thế ngoại giao liên tiếp, các chỉ số kinh tế đầy thất vọng...”.
Theo Le Monde, đến lúc này hiệu quả trừng phạt Mỹ chưa thấy rõ bằng con số, nhưng nó có tác động tâm lý. Tờ báo dẫn lời một số chuyên gia phân tích Trung Quốc nhận định, các đòn trừng phạt của Mỹ có tác dụng ngăn lại tâm lý tán dương thành công Trung Quốc, và cho thấy mô hình kinh tế Trung Quốc không có khả năng duy trì tăng trưởng bằng cách thay thế xuất khẩu bằng tiêu dùng nội địa.
Báo này bình luận: “Kinh tế không phải là nguồn cơn gây bất hòa giữa Washington và Bắc Kinh. Gần đây, Tổng thống Trump và chính quyền Mỹ đã thẳng thừng cáo buộc Trung Quốc can thiệp vào chiến dịch vận động bầu cử Quốc hội đang diễn ra tại Mỹ. Ngày 13-8, Tổng thống Trump ký ban hành điều luật mới về an ninh quốc gia, một luật mà Bắc Kinh coi như là một hành động thù địch thực sự.”
Lý do là vì văn kiện luật trên chỉ rõ Trung Quốc là một mối nguy hiểm và cấm hầu như toàn bộ các cơ quan Mỹ sử dụng thiết bị của một số Cty Trung Quốc, trong đó tiêu biểu là hai tập đoàn truyền thông Huawei và ZTE.
Mặc dù hiện còn quá sớm để đánh giá thiệt hại thương mại bằng dữ liệu kinh tế, nhưng các mức thuế mới đang bắt đầu có hiệu lực đã tác động đến túi tiền của người tiêu dùng và làm tăng chi phí đối với doanh nghiệp ở cả hai bên bờ Thái Bình Dương.
Điều này buộc các Cty phải điều chỉnh chuỗi cung ứng và giá sản phẩm. Một số doanh nghiệp Mỹ cũng đang tìm cách giảm mức độ phụ thuộc vào Trung Quốc. Như vậy, có thể thấy rõ rằng cuộc chiến này chắc chắn đang gây tổn hại cho cả người tiêu dùng và doanh nghiệp của hai nước.
» DEA đầu tư 2 tỷ euro cho các dự án trên thềm lục địa Na Uy
» TQ thắt chặt quản lý taxi công nghệ sau 2 vụ hành khách bị sát hại